Phật A Di Đà Là Ai?
A Di Đà (Amitābha trong tiếng Sanskrit — nghĩa là "Vô Lượng Quang" hay "Ánh Sáng Vô Lượng"; Amitāyus — "Vô Lượng Thọ") là vị Phật trung tâm của Tịnh Độ Tông — tông phái Phật giáo Đại Thừa phổ biến nhất ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Theo kinh A Di Đà và kinh Vô Lượng Thọ, trước khi thành Phật, Ngài là Tỳ Kheo Pháp Tạng — đã phát 48 đại nguyện để tạo ra cõi Cực Lạc (Sukhāvatī) — thế giới tịnh độ nơi chúng sinh có thể tái sinh và tu tập dễ dàng hơn để đạt giác ngộ.
Ngày Vía Phật A Di Đà
Theo truyền thống Phật giáo Bắc Tông tại Việt Nam:
- 17 tháng 11 âm lịch — Lễ vía Phật A Di Đà (ngày thành đạo)
Ngoài ra còn có:
- 30 tháng 11 âm lịch — một số truyền thống kỷ niệm đản sinh
Vào ngày này, các chùa Tịnh Độ tổ chức lễ tụng kinh A Di Đà, kinh Vô Lượng Thọ, và các thời khóa niệm Phật đặc biệt.
48 Đại Nguyện Của Phật A Di Đà
Trong 48 đại nguyện của Ngài, những nguyện quan trọng nhất:
Nguyện thứ 18 (Thập Bát Nguyện): "Nếu chúng sinh ở mười phương nhất tâm tín ngưỡng, muốn sinh về cõi tôi, cho đến mười niệm niệm danh hiệu tôi mà không được toại nguyện, tôi thề không thành Phật."
Đây là nguyện được Tịnh Độ Tông nhấn mạnh nhất: chỉ cần niệm Phật với tâm thành và mười lần niệm, có thể vãng sinh về cõi Cực Lạc.
Cõi Cực Lạc — Thiên Đường Phật Giáo?
Nhiều người hỏi: Cực Lạc có phải là "thiên đường" như trong Kitô giáo không?
Không hoàn toàn giống:
- Cực Lạc không phải điểm đến cuối cùng — mà là cõi tu tập lý tưởng để đạt giác ngộ hoàn toàn
- Chúng sinh vãng sinh về đó vẫn tiếp tục tu học, không phải hưởng thụ vĩnh cửu
- Điều kiện vào Cực Lạc: niệm Phật với tín-nguyện-hạnh đầy đủ
Cách hiểu theo Thiền Tông: Một số thiền sư giải thích Cực Lạc theo nghĩa "tâm cảnh" — Cực Lạc là trạng thái tâm thanh tịnh ngay trong kiếp này, không nhất thiết chỉ là cõi giới sau khi chết.
Nghi Thức Lễ Vía A Di Đà
Tại chùa Tịnh Độ:
- Tụng kinh A Di Đà (thường tụng 3-7 biến)
- Niệm Phật nhiều giờ liên tục (thường từ 4-8 tiếng)
- Kinh hành niệm Phật (đi thiền niệm Phật)
- Nghe pháp thoại về Tịnh Độ
Tại gia đình:
- Tụng kinh A Di Đà và hồi hướng cho cha mẹ, người thân
- Tăng thêm thời gian niệm Phật trong ngày
- Ăn chay, phóng sinh
Pháp Niệm Phật — Cơ Bản Của Tịnh Độ Tông
Tứ Chủng Niệm Phật:
- Trì danh niệm Phật: Niệm hồng danh "Nam Mô A Di Đà Phật" — phổ biến nhất
- Quán tưởng niệm Phật: Quán tưởng hình ảnh Phật A Di Đà trang nghiêm
- Quán tượng niệm Phật: Nhìn vào tượng Phật để trụ tâm
- Thực tướng niệm Phật: Thiền định về bản tánh của Phật — tương đương thiền Thiền Tông
Hầu hết Phật tử tại Việt Nam thực hành trì danh niệm Phật — đơn giản, dễ thực hành trong mọi hoàn cảnh.
Kết Luận
Lễ vía Phật A Di Đà ngày 17/11 âm lịch là dịp nhắc nhở người tu theo Tịnh Độ Tông về hạnh nguyện vĩ đại của Ngài — nguyện cứu độ tất cả chúng sinh không bỏ sót ai. Dù hiểu Cực Lạc theo nghĩa cõi giới hay nghĩa tâm cảnh, tinh thần cốt lõi là: niệm Phật với tín tâm, nguyện lực và hạnh tu — đây là con đường nhiều người Phật tử Việt Nam đang thực hành.