Milarepa - Thánh Nhân Thơ Ca Tây Tạng
Jetsun Milarepa (Tây Tạng: རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ།, 1040-1123) là một trong những nhân vật huyền thoại và được yêu mến nhất trong Phật giáo Tây Tạng - từ một sát nhân trở thành thánh nhân, từ kẻ luyện phù thủy trở thành thiền nhân giác ngộ.
Cuộc Đời Bi Kịch Và Tội Ác
Tuổi Thơ Bất Hạnh
Milarepa sinh tại Gungthang, Tây Tạng, trong gia đình khá giả. Khi cha mất sớm, người chú chiếm đoạt tất cả tài sản của mẹ con Milarepa, bắt hai mẹ con làm nô lệ và đối xử tàn nhẫn.
Học Phù Thủy Báo Thù
Mẹ Milarepa thúc giục con đi học phù thủy để báo thù. Milarepa tìm đến một thầy phù thủy và học được phép gọi mưa đá và gọi ác quỷ. Khi người chú tổ chức tiệc mừng, Milarepa sử dụng phép thuật khiến 35 người chết, gây chấn động cả vùng.
Hối Cải Và Gặp Thầy Marpa
Sau khi báo thù, lương tâm Milarepa dày vò. Ngài tìm đến Marpa Dịch Giả (Marpa the Translator, 1012-1097) - đại sư Kagyu vừa từ Ấn Độ trở về với kho báu giáo lý.
Thử Thách Của Marpa
Marpa biết rõ nghiệp ác của Milarepa và không dạy ngay mà thử thách liên tục trong nhiều năm:
- Bắt Milarepa xây tháp, xây xong lại bắt phá đi xây lại
- Đánh đập, xỉ nhục, đuổi ra khỏi lớp học
- Milarepa có lúc tuyệt vọng đến mức định tự tử
Qua những thử thách này, Marpa thanh lọc nghiệp ác nặng nề của Milarepa và đồng thời thắp lên lòng khao khát giải thoát mãnh liệt không gì dập tắt.
Nhận Truyền Thừa
Sau khi đủ điều kiện, Marpa chính thức truyền cho Milarepa toàn bộ giáo lý Mahamudra và Sáu Yoga của Naropa, kèm theo lời tiên tri Milarepa sẽ đạt giác ngộ trong một đời.
Tu Tập Trong Hang Động
Milarepa vào hang động tu tập trong điều kiện cực kỳ khổ hạnh:
- Sống trong núi tuyết, mặc vải mỏng nhờ Tummo (Nội Hỏa) tỏa nhiệt
- Ăn chỉ rau dại và cây tầm ma - da ngài có màu xanh
- Tu tập không ngừng nghỉ trong nhiều năm
Qua đó ngài đạt giác ngộ hoàn toàn - Phật quả trong một đời người - minh chứng cho tuyên bố của Marpa.
Bài Ca Milarepa
Điều đặc biệt của Milarepa là ngài dạy qua các bài ca (doha) - những bài thơ ngẫu hứng tức thì về thiền định và giác ngộ:
"Núi tuyết phủ, nhưng trong ta có lửa nội hỏa. Thế gian rét buốt, nhưng tim ta ấm áp trong Dhamma. Ai tìm kiếm ta giữa đồi trọc sẽ thấy Không có gì ngoài bầu trời trong và tâm thanh tịnh."
Bộ Milarepa's Hundred Thousand Songs (Ngàn Vạn Bài Ca) là kho báu văn học tâm linh vô giá.
Di Sản Và Ảnh Hưởng
Milarepa có đệ tử quan trọng là Gampopa (1079-1153), người hệ thống hóa giáo lý Kagyu và thiết lập tu viện dòng Kagyu. Qua Gampopa, truyền thống Kagyu lan rộng với nhiều phân nhánh (Drikung Kagyu, Drukpa Kagyu, Karma Kagyu...).
Ngày nay, cuộc đời Milarepa được tôn sùng như biểu tượng của niềm tin: dù tội ác nặng nề đến đâu, với nỗ lực chân thành và thầy đúng, giải thoát vẫn có thể đạt được trong một đời người.