Ajahn Chah - Những Bài Giảng Ít Được Biết Đến
Ajahn Chah (1918-1992) là thiền sư Theravāda người Thái nổi tiếng nhất thế kỷ 20 với những bài giảng đơn giản mà sâu sắc. Bên cạnh những bài giảng nổi tiếng đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ, còn có nhiều bài giảng ít được biết đến chứa đựng những viên ngọc của trí tuệ.
Bài Giảng Về Cô Đơn Và Tu Tập
Một trong những bài giảng ít được biết của Ajahn Chah là về cô đơn trong tu viện. Ông nói:
"Nhiều người đến đây và nghĩ tu viện sẽ đông vui. Nhưng thực ra tu viện là nơi cô đơn nhất. Và điều đó là tốt. Nếu bạn chưa có thể ở một mình với chính mình, bạn chưa thực sự bắt đầu tu."
Ông dạy rằng cô đơn không phải là vấn đề mà là điều kiện cho sự tỉnh thức. Khi không có ai để trò chuyện, không có việc để bận, tâm buộc phải đối mặt với chính nó.
Bài Giảng Về Bệnh Tật Cuối Đời
Những năm cuối đời, Ajahn Chah bị đột quỵ và mất khả năng nói chuyện trong gần mười năm. Dù không thể giảng dạy bằng lời, ông vẫn tiếp tục "giảng" bằng cách sống - đối mặt với bệnh tật với tâm bình thản.
Trước khi bị đột quỵ, ông đã nói với các đệ tử: "Đừng bao giờ để cơ thể quyết định mức độ tu tập của bạn. Khi thân đau, hỏi tâm đang ở đâu."
Về Mối Quan Hệ Với Đệ Tử
Ajahn Chah có cách dạy đặc trưng - ông thường dùng nghịch lý và câu hỏi thay vì câu trả lời trực tiếp.
Một đệ tử hỏi: "Con phải ngồi thiền bao lâu mỗi ngày?" Ajahn Chah hỏi lại: "Nếu đau quá, bạn có thể bỏ thiền không?" Người đó do dự. Ajahn nói: "Vậy thì đau chính là thầy của bạn hôm nay."
Về Thiền Định Và Niềm Vui
Một bài giảng ít được trích dẫn về niềm vui trong thiền định:
"Người ta nghĩ thiền định là nghiêm túc và đau khổ. Nhưng khi tâm bắt đầu yên, có một niềm vui xuất hiện không giống với bất kỳ niềm vui nào bạn biết. Không cần người khác. Không cần gì cả. Chỉ cần ở với nó."
Về Tự Do Thực Sự
Ajahn Chah định nghĩa tự do rất đặc biệt: "Tự do thực sự không phải là làm những gì mình muốn. Đó là không bị những gì mình muốn điều khiển."
Điều này khác với cách phương Tây thường hiểu về tự do - không phải là bành trướng mong muốn mà là thoát khỏi sự kiểm soát của mong muốn.
Về Thất Bại Trong Tu Tập
Khi đệ tử nói họ không tiến bộ trong thiền định, Ajahn Chah thường hỏi: "Tiến bộ là gì? Ai đang đo lường tiến bộ? Ai đang thất bại?"
Đây là cách ông chỉ ra rằng ngay cả việc theo dõi "tiến bộ" trong thiền là một hình thức bám víu.
Di Sản Của Ajahn Chah
Hàng trăm tu sĩ trong mạng lưới Wat Pah Pong trên khắp thế giới, cùng với hàng triệu Phật tử tại gia - đây là di sản sống động của ông.
Nhưng ông không quan tâm đến quy mô. Ông từng nói: "Nếu chỉ một người được giác ngộ trong tu viện này, đó là đủ."