Cúng căn (cúng đốt) là phong tục phổ biến ở miền Nam, đánh dấu các mốc tuổi của trẻ. Bài viết trình bày ý nghĩa, các mốc cúng căn, lễ vật và cách cúng cho trẻ.
Lễ Cúng Căn Là Gì?
Cúng căn (còn gọi cúng đốt) là lễ tạ ơn các Bà Mụ và Đức Ông đã che chở cho trẻ, được thực hiện ở các mốc 3, 6, 9 và 12 tuổi. Đây là sự tiếp nối của lễ đầy tháng, thôi nôi, thể hiện mong ước con trẻ khỏe mạnh, ngoan ngoãn, hay ăn chóng lớn.
Các Mốc Cúng Căn
Lễ cúng căn thường thực hiện vào các năm trẻ 3, 6, 9 tuổi và đặc biệt là 12 tuổi (cúng căn cuối, "dứt căn") — đánh dấu trẻ đã qua giai đoạn được các Bà Mụ trông coi. Sau mốc 12 tuổi thường không cúng căn nữa.
Cách tính ngày tương tự lễ thôi nôi: theo ngày sinh âm lịch của trẻ ("gái lùi 2, trai lùi 1" hoặc cúng đúng ngày tùy gia đình).
Lễ Vật Cúng Căn
Lễ vật tương tự lễ đầy tháng, thôi nôi:
- 12 chén chè + 1 chén chè lớn (cúng 12 Bà Mụ và Bà Mụ Chúa).
- Xôi, cháo, gà luộc hoặc lễ chay.
- Hương, hoa, trái cây, trầu cau.
- Bộ đồ thế (tượng trưng) — đặc biệt trong lễ dứt căn 12 tuổi.
Bài Khấn Cúng Căn (Dứt Căn 12 Tuổi)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chư vị Tiên Nương (12 Bà Mụ), Đức Ông cùng chư vị Tôn thần.
Tín chủ con là… (cha mẹ), ngụ tại… Hôm nay nhân lễ cúng căn (dứt căn) cho cháu… tròn… tuổi.
Chúng con thành tâm dâng lễ, tạ ơn các Bà Mụ, Đức Ông đã che chở cho cháu khôn lớn. Cúi xin các ngài tiếp tục phù hộ cho cháu mạnh khỏe, thông minh, ngoan ngoãn, học hành tấn tới.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Tinh Thần Của Lễ
Lễ cúng căn thể hiện tình thương và sự chăm lo của cha mẹ dành cho con. Dù là nghi lễ tín ngưỡng, điều quan trọng nhất vẫn là sự nuôi dạy, yêu thương và giáo dục con nên người mỗi ngày — như tinh thần trong Nuôi dạy con bằng chánh niệm.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Cúng căn cho trẻ vào những tuổi nào? Các mốc 3, 6, 9 và 12 tuổi. Lễ 12 tuổi là "dứt căn" — lễ cúng căn cuối cùng.
2. Cúng căn là phong tục của miền nào? Phổ biến ở miền Nam, là sự tiếp nối của lễ đầy tháng, thôi nôi.
3. Sau 12 tuổi có cúng căn nữa không? Không. Sau lễ dứt căn 12 tuổi, trẻ được xem là đã qua giai đoạn các Bà Mụ trông coi.
Xem Thêm Các Bài Liên Quan
- Cách cúng đầy tháng và thôi nôi cho bé
- Đặt tên con và ý nghĩa pháp danh
- Nuôi dạy con bằng chánh niệm và từ bi
- Bài trí bàn thờ gia tiên chuẩn
- Văn khấn gia tiên đầy đủ
Xem toàn bộ chuyên mục Lịch & Nghi Lễ.