Tết Thanh Minh gắn với tiết Thanh Minh (khoảng đầu tháng 3 âm lịch), là dịp con cháu hướng về tổ tiên qua tục tảo mộ.
Tiết Thanh Minh
"Thanh Minh" nghĩa là trời trong sáng, là một trong 24 tiết khí, thường rơi vào khoảng mùng 4–5 tháng 4 dương lịch. Câu thơ Nguyễn Du trong Truyện Kiều: "Thanh minh trong tiết tháng ba / Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh" đã khắc họa nét đẹp này.
Tục Tảo Mộ
Vào dịp Thanh Minh, con cháu ra phần mộ tổ tiên để dọn cỏ, sửa sang, đắp lại nấm mồ, thắp hương và bày lễ cúng. Đây là cách bày tỏ lòng hiếu kính, "uống nước nhớ nguồn", gắn kết các thế hệ với cội nguồn dòng họ.
Nghi Thức & Tinh Thần
Lễ tảo mộ gồm hương hoa, trầu cau, lễ vật cúng tại mộ và cúng Thổ Thần cai quản nghĩa trang. Quan trọng nhất là tấm lòng thành và sự sum họp gia đình, không cần mâm cao cỗ đầy.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Tảo mộ vào ngày nào? Vào dịp tiết Thanh Minh (đầu tháng 3 ÂL); nhiều gia đình chọn ngày cuối tuần thuận tiện trong tiết này.
2. Tảo mộ cần cúng những gì? Hương hoa, trầu cau, lễ vật (chay hoặc mặn) cúng tổ tiên tại mộ, và lễ cúng Thổ Thần nơi an táng.