Phật Giáo Tây Phương - Lịch Sử và Các Truyền Thống

Phật giáo tại Tây phương (Châu Âu, Bắc Mỹ, Úc) đã có lịch sử hơn 150 năm và hiện nay phát triển mạnh mẽ với nhiều hướng đi mới, vừa bảo tồn truyền thống vừa thích nghi với văn hóa phương Tây.

Giai Đoạn Đầu (1840-1945)

Phương Tây tiếp xúc với Phật giáo bắt đầu qua học thuật và thực dân. Các nhà Đông phương học như Max Müller (1823-1900) dịch và nghiên cứu kinh điển Pali và Sanskrit, làm Phật giáo có thể tiếp cận với trí thức phương Tây.

Anagarika Dharmapala (1864-1933) từ Sri Lanka đến phương Tây để hoằng pháp và thành lập Mahabodhi Society. Tham dự Hội nghị Thế giới Các Tôn giáo (Chicago 1893), ông là một trong những người đầu tiên trình bày Phật giáo cho đông đảo khán giả phương Tây.

Thần Trí Học (Theosophical Society) của Helena Blavatsky và Henry Olcott đã đóng vai trò kỳ lạ trong việc phổ biến quan điểm "Phật giáo phổ quát" tại Mỹ và Châu Âu.

Phật Giáo Phương Tây Thời Kỳ Sau Chiến Tranh

D.T. Suzuki Và Zen Tại Mỹ

Daisetsu Teitaro Suzuki (1870-1966) là người có công lớn nhất trong việc giới thiệu Thiền tông tại phương Tây. Ông viết hàng chục cuốn sách bằng tiếng Anh về Zen và ảnh hưởng sâu sắc đến các trí thức phương Tây như Alan Watts, John Cage, và phong trào Beats Generation (Kerouac, Ginsberg).

Phong Trào Beats và Zen

Trong những năm 1950-60, các nhà văn Beats như Jack Kerouac, Allen Ginsberg và Gary Snyder đã đưa Thiền vào văn hóa đại chúng Mỹ. Sách như "The Dharma Bums" của Kerouac truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ tìm hiểu Phật giáo.

Alan Watts

Alan Watts (1915-1973) là nhà triết học và tác giả người Anh đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích Phật giáo và Thiền cho người phương Tây với ngôn ngữ hấp dẫn và dễ hiểu.

Tây Tạng Phổ Biến Sau 1959

Sau cuộc xâm lăng Tây Tạng, nhiều lạt ma tị nạn mang Phật giáo Kim Cương Thừa đến phương Tây:

• Chögyam Trungpa thành lập Naropa University (1974) - đại học Phật giáo đầu tiên tại Mỹ
• Tarthang Tulku thành lập Odiyan và Nyingma Institute tại California
• Sogyal Rinpoche viết "The Tibetan Book of Living and Dying" - cuốn sách bán chạy nhất về Phật giáo tại phương Tây

Theravada Phương Tây

Thập niên 1970-80, nhiều người phương Tây tu thiền Vipassana tại Myanmar và Thái Lan rồi trở về hoằng pháp:

• Jack Kornfield và Sharon Salzberg (cùng Joseph Goldstein) thành lập Insight Meditation Society (IMS) năm 1975 tại Massachusetts
• Ajahn Chah và các đệ tử phương Tây thành lập chuỗi chùa Forest Sangha tại Anh, Mỹ, Úc

Phật Giáo Phương Tây Đặc Trưng

Phật giáo phương Tây có một số đặc điểm riêng:

Nhấn mạnh thiền định: Ít chú trọng nghi lễ và tụng kinh hơn Châu Á, tập trung vào thiền định thực hành.

Bình đẳng giới: Phụ nữ đóng vai trò lãnh đạo bình đẳng hơn - nhiều thiền sư phương Tây nổi tiếng là phụ nữ.

Tâm lý học: Kết hợp với tâm lý học phương Tây - MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) của Jon Kabat-Zinn là ví dụ điển hình.

Đa dạng: Người phương Tây thường học từ nhiều truyền thống Phật giáo khác nhau, không giới hạn một tông phái.

Hiện nay, ước tính có khoảng 35-40 triệu Phật tử tại phương Tây, với hàng nghìn thiền viện, trung tâm thiền và tổ chức Phật giáo.