Thiền Sư Thích Nhất Hạnh - Phật Giáo Dấn Thân
Thiền sư Thích Nhất Hạnh (1926-2022) là một trong những nhân vật Phật giáo ảnh hưởng nhất thế kỷ 20-21, người đã đưa Thiền học và chánh niệm ra khỏi tu viện vào đời sống hàng ngày và phổ biến khắp thế giới.
Tiểu Sử
Thích Nhất Hạnh (tên thế tục Nguyễn Xuân Bảo) sinh năm 1926 tại Thừa Thiên Huế. Năm 16 tuổi, ngài xuất gia tại chùa Từ Hiếu (Huế) và học tại Phật học đường Báo Quốc.
Hoạt Động Thập Niên 1950-60
Ngài là người tiên phong trong canh tân Phật giáo Việt Nam:
- Đồng sáng lập Trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội (School of Youth for Social Services, 1964) - đội tình nguyện tái thiết làng mạc bị bom đạn
- Thành lập Đại học Vạn Hạnh - trung tâm học thuật Phật giáo hiện đại đầu tiên tại Việt Nam
- Sáng lập tạp chí Tư Tưởng
Phật Giáo Dấn Thân
Thích Nhất Hạnh đặt ra thuật ngữ "Phật Giáo Dấn Thân" (Engaged Buddhism) để chỉ thực hành Phật giáo không tách rời với các vấn đề xã hội, chính trị và môi trường.
Nguyên lý: Không thể ngồi thiền trong khi thế giới đang cháy. Tu tập Phật giáo phải được thể hiện trong hành động cụ thể vì an lành của tất cả chúng sinh.
Điều này phản ánh sự thống nhất giữa Trí tuệ (thiền định) và Từ bi (hành động xã hội).
Vận Động Hòa Bình
Trong chiến tranh Việt Nam, Thích Nhất Hạnh kêu gọi ngừng bắn và giải pháp hòa bình:
- Tháng 5/1966, ngài rời Việt Nam để vận động hòa bình tại Mỹ và châu Âu
- Gặp Martin Luther King Jr. và Robert F. Kennedy
- Martin Luther King đề cử ngài cho Giải Nobel Hòa Bình 1967 với những lời: "Người tôi muốn đề cử là tu sĩ Thiền học Việt Nam, người bạn Thích Nhất Hạnh..."
- Bị cả chính quyền Sài Gòn và Hà Nội từ chối cho về nước
Làng Mai - Trung Tâm Thiền Định Toàn Cầu
Năm 1982, Thích Nhất Hạnh thành lập Làng Mai (Plum Village) tại Dordogne, Pháp - cộng đồng tu thiền quốc tế:
- Hiện có hơn 1.000 tu sĩ thường trú tại các trung tâm khắp thế giới
- Hàng chục nghìn người đến học thiền hàng năm
- Các trung tâm tại Mỹ, Đức, Thái Lan, Úc, Việt Nam...
Thiền Làng Mai
Phong cách thiền Làng Mai đặc trưng bởi:
- Thiền đi: Đi thiền tự nhiên, mỗi bước là niềm vui
- Thiền ăn: Ăn trong im lặng và chánh niệm
- Tiếng chuông chánh niệm: Chuông reo, dừng lại thở ba hơi trở về hiện tại
- Pháp đàm: Thảo luận chia sẻ thiền học trong đời thường
Tác Phẩm
Thích Nhất Hạnh viết hơn 100 cuốn sách (bằng tiếng Anh, Pháp và Việt) về thiền định và đời sống tâm linh, bao gồm:
- "The Miracle of Mindfulness" (Phép Lạ Của Sự Tỉnh Thức) - 1975
- "Being Peace" - 1987
- "Peace Is Every Step" - 1991
- "The Heart of the Buddha's Teaching" - 1998
- "Old Path White Clouds" - Tiểu thuyết về cuộc đời Đức Phật
Sách của ngài đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ và bán hàng triệu bản.
Trở Về Và Qua Đời
Sau nhiều thập niên lưu vong, tháng 10/2018 ngài được phép trở về Việt Nam và trú tại Chùa Từ Hiếu (Huế) - nơi ngài xuất gia.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh qua đời ngày 22/1/2022 tại chùa Từ Hiếu, thọ 96 tuổi. Di sản của ngài là cộng đồng thiền định toàn cầu và hàng triệu người đã tìm thấy bình an và ý nghĩa qua giáo lý của ngài.