Kinh Pháp Cú - Phẩm Pháp và Phẩm Thánh
Phẩm Pháp và Phẩm Thánh trong Kinh Pháp Cú nói về ai là người hành Pháp thực sự và ai là bậc thánh - những định nghĩa thường khác xa với những gì người đời nghĩ.
Phẩm Pháp - Ai Thực Sự Hành Pháp
"Không phải nói nhiều Pháp, Mà là người trì Pháp. Dù chỉ nghe một câu, Hành Pháp không phóng dật, Chính người ấy trì Pháp."
Đây là một trong những câu kệ quan trọng nhất của Kinh Pháp Cú. Người thực sự hành Pháp không được đo bằng:
- Lượng kinh đọc thuộc
- Số năm tu học
- Chức vụ trong tăng đoàn
- Số lần tụng kinh
Mà được đo bằng việc thực sự áp dụng Pháp vào cuộc sống, dù chỉ một câu nhưng thực hành không phóng dật.
Thầy Không Nhất Thiết Là Người Học Nhiều
"Không phải nói nhiều lời, Mới là trưởng lão được. Dù già nhưng vô ích, Chỉ là ông lão không."
"Nhưng người trừ ác pháp, Không hại, có trí tuệ. Người trừ phiền não xong, Gọi là trưởng lão vậy."
"Trưởng lão" trong Phật giáo không phải là người nhiều tuổi hay nhiều năm tu mà là người đã thực sự tu. Điều này cũng có thể áp dụng trong cuộc sống thường ngày - người đáng kính không phải người chỉ nói mà là người thực hành.
Phẩm Thánh - Ai Là Bậc Thánh
"Không phải vì sự thật, Mà vì sự không thật. Bậc thánh không hành xử, Theo cách người đời làm."
Bậc thánh trong Phật giáo (Ariya - người Thánh) là người đã đoạn tận một số hoặc tất cả kiết sử (saṃyojana), đã chứng ngộ Niết-bàn ở mức độ nào đó.
Bốn cấp độ thánh trong Theravāda:
- Tu-đà-hoàn (Sotāpanna): Nhập Lưu
- Tư-đà-hàm (Sakadāgāmi): Nhất Lai
- A-na-hàm (Anāgāmi): Bất Hoàn
- A-la-hán (Arahant): Ứng Cúng
Dấu Hiệu Của Bậc Thánh
Kinh Pháp Cú mô tả bậc thánh qua phẩm hạnh, không qua nghi lễ hay vẻ bề ngoài:
- Không nóng nảy khi bị xúc phạm
- Không tức giận khi bị chỉ trích
- Không lo lắng về tương lai
- Không tiếc nuối về quá khứ
- Sống bình thản trong hiện tại
Ứng Dụng Cho Người Tu Bình Thường
Hai phẩm này không chỉ về các bậc cao siêu mà có bài học cho người tu bình thường:
Thay vì hỏi "Tôi học được bao nhiêu kinh?" hãy hỏi "Tôi thực sự áp dụng được bao nhiêu vào cuộc sống?"
Thay vì so sánh với người khác, hãy so sánh với bản thân hôm qua.
Và nhớ rằng: người hành Pháp thực sự trong cuộc sống hàng ngày có giá trị hơn người chỉ biết Pháp mà không sống theo Pháp.