📖 Bách Khoa Phật Giáo
66 bài viết trong chủ đề “Thuật Ngữ”.
Yidam là khái niệm đặc thù của Phật giáo Kim Cương Thừa (Mật Tông), chỉ vị thiên thần bổn mạng mà hành giả chọn thực hành để đạt giác ngộ thông qua. Xem ngay.
Tính Không (Śūnyatā) và Duyên Khởi (Pratītyasamutpāda) — hai học thuyết trung tâm của Phật giáo Đại Thừa. Đọc ngay để hiểu rõ và áp dụng vào đời sống.
Vīriya là tinh thần nỗ lực, siêng năng, kiên trì không nản lòng trong việc tu học và thực hành thiện pháp. Đây là một trong Ngũ Căn. Đọc ngay bài viết.
Nibbāna là mục tiêu tối thượng của Phật giáo — không phải là cõi thiên đường hay sự hủy diệt, mà là trạng thái tự do hoàn toàn khỏi khổ đau. Tìm hiểu ngay.
Vipassanā là phương pháp thiền định cốt lõi của Phật giáo Theravāda, hướng đến việc quan sát trực tiếp bản chất của thực tại — vô thường. Đọc ngay bài viết.
Ngũ Uẩn là năm nhóm yếu tố tạo thành con người trong phân tích Phật học — Sắc, Thọ, Tưởng, Hành. Đọc ngay để hiểu sâu và ứng dụng vào đời sống mỗi ngày.
Vinaya là bộ luật quy định cuộc sống và hành xử của tăng đoàn Phật giáo. Đây là một trong ba tạng kinh điển (Tam Tạng). Tìm hiểu chi tiết ngay trong bài.
Muditā là niềm vui đồng cảm — khả năng vui mừng thực sự trước hạnh phúc và thành công của người khác. Khám phá ngay để sống an lạc và tỉnh thức mỗi ngày.
Vijñāna là một trong Năm Uẩn, chỉ hoạt động nhận thức và tâm thức. Trong triết học Duy Thức học. Đọc ngay để hiểu sâu và ứng dụng vào đời sống mỗi ngày.
Sati — Chánh Niệm — là sự chú ý hoàn toàn và không phán xét vào khoảnh khắc hiện tại. Đây là trung tâm của mọi thực hành thiền định Phật giáo. Xem ngay.
Vedanā là một trong Năm Uẩn, chỉ cảm giác hay cảm thọ phát sinh khi các giác quan tiếp xúc với đối tượng, gồm ba loại dễ chịu, khó chịu và trung tính. Xem ngay.
Mettā là tình yêu thương vô điều kiện, trải rộng đến tất cả chúng sinh không phân biệt. Xem ngay, kèm ví dụ thực tế dễ áp dụng vào đời sống, trình bày mạch lạc.
Upāya là khái niệm chỉ phương tiện khéo léo, linh hoạt mà chư Phật và Bồ Tát sử dụng để hướng dẫn chúng sinh tùy theo căn cơ và hoàn cảnh của mỗi. Xem ngay.
Saṃsāra là vòng sinh tử không ngừng — chu kỳ tái sinh liên tục mà chúng sinh phải trải qua do nghiệp lực và vô minh. Hiểu Luân Hồi là hiểu tại sao. Xem ngay.
Tìm hiểu Upādāna — khái niệm về sự bám víu, chấp thủ trong Phật giáo, mắt xích thứ chín trong Thập Nhị Nhân Duyên, và cách thức sự bám víu vào ngã, vào dục.
Lục Đạo là sáu cảnh giới tái sinh trong vũ trụ quan Phật giáo — từ địa ngục đến cõi trời. Hiểu Lục Đạo giúp ta nhận ra giá trị quý báu của thân. Tìm hiểu ngay.
Tìm hiểu về Triratna — Ba Ngôi Báu trong Phật giáo bao gồm Phật, Pháp, và Tăng. Từ nguồn gốc Sanskrit đến ý nghĩa sâu xa của việc Quy Y Tam Bảo, nền tảng.
Lục Căn là sáu cơ sở giác quan trong Phật giáo — gồm mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý — cửa ngõ của mọi trải nghiệm và cũng là nơi phiền não phát sinh. Hiểu Lục.
Khám phá học thuyết Trikāya trong Phật giáo Đại Thừa — giáo lý về ba thân của Đức Phật bao gồm Pháp Thân, Báo Thân và Ứng Thân, giải thích bản chất của Phật.
Kleśa là những phiền não — những cấu uế tâm lý tạo ra khổ đau và trói buộc chúng sinh vào luân hồi. Nhận diện và chuyển hóa Kleśa là trọng tâm. Tìm hiểu ngay.
Tìm hiểu về Theravāda — trường phái Phật giáo cổ xưa nhất còn tồn tại, nguồn gốc tên gọi, lịch sử hình thành, đặc điểm giáo lý và sự hiện diện của Phật giáo.
Saṃyojana là mười kiết sử — những xiềng xích tâm lý trói buộc chúng sinh vào vòng luân hồi. Đoạn trừ từng kiết sử là thước đo cụ thể của tiến trình. Xem ngay.
Khám phá Tathatā — khái niệm triết học sâu sắc trong Phật giáo Đại Thừa về bản tánh thực sự của mọi hiện tượng, vượt thoát khỏi mọi khái niệm và ngôn ngữ.
Karuṇā là lòng trắc ẩn sâu sắc trước đau khổ của chúng sinh và mong muốn giúp họ thoát khỏi khổ đau. Khám phá ngay để sống an lạc và tỉnh thức mỗi ngày.
Khám phá thuật ngữ Taṇhā trong Phật giáo — cơn khát khao không bao giờ thỏa mãn được xem là nguyên nhân căn bản của mọi khổ đau theo lời dạy của Đức Phật.
Karma là quy luật nhân quả đạo đức trong Phật giáo — mọi hành động có chủ ý đều tạo ra hậu quả. Hiểu đúng Karma giúp ta sống có trách nhiệm và không. Xem ngay.
Tìm hiểu về thuật ngữ Sūtra — nguồn gốc từ tiếng Sanskrit, ý nghĩa trong Phật giáo, và vai trò của kinh điển trong việc truyền bá Chánh Pháp qua hàng nghìn năm.
Vô thường là quy luật phổ quát của vũ trụ — không có gì tồn tại mãi mãi. Hiểu và chấp nhận vô thường không phải để buồn bã mà để sống trọn vẹn hơn. Xem ngay.
Tìm hiểu thuật ngữ Sukhāvatī trong Phật giáo Đại Thừa — từ nguyên Sanskrit, nghĩa Hán Việt "Cực Lạc", giáo lý Tịnh Độ và tầm quan trọng trong Phật giáo Việt.
Tiểu Thừa và Đại Thừa là hai nhánh lớn của Phật giáo với những điểm tương đồng và khác biệt quan trọng. Bài viết giúp hiểu đúng về hai truyền thống. Xem ngay.
Tìm hiểu thuật ngữ Stūpa trong Phật giáo — từ nguyên Sanskrit, nghĩa Hán Việt "Tháp" hay "Bảo Tháp", lịch sử và ý nghĩa biểu tượng của kiến trúc Phật giáo đặc.
Vinaya là bộ luật quy định đời sống của tăng ni Phật giáo, trong khi Śīla là đạo đức căn bản cho mọi Phật tử. Cùng tìm hiểu ý nghĩa sâu xa của giới luật.
Khám phá thuật ngữ Skandha trong Phật giáo — từ nguyên Sanskrit/Pali, nghĩa Hán Việt "Ngũ Uẩn", và cách năm tập hợp này cấu thành cái mà ta gọi là "con người".
Giác ngộ trong Phật giáo là sự thức tỉnh hoàn toàn về bản chất thực của thực tại — vượt ra ngoài mọi ảo tưởng, đạt đến tự do tuyệt đối. Tìm hiểu ý nghĩa sâu xa.
Tìm hiểu thuật ngữ Śīla trong Phật giáo — từ nguyên Pali/Sanskrit, nghĩa Hán Việt "Giới", vai trò nền tảng trong Tam Học và đời sống tu tập, trình bày mạch lạc.
Giải thích thuật ngữ Śūnyatā trong Phật giáo Đại Thừa — từ nguyên Sanskrit, nghĩa Hán Việt "Tánh Không" hay "Không Tánh". Tìm hiểu chi tiết ngay trong bài.
Dukkha — thường dịch là "khổ" — là Diệu Đế đầu tiên trong Tứ Diệu Đế, chỉ bản chất bất toàn. Xem ngay, kèm ví dụ thực tế dễ áp dụng vào đời sống, cập nhật mới.
Khám phá thuật ngữ Sati trong Phật giáo — từ nguyên Pali, nghĩa Hán Việt "Chánh Niệm", vai trò trong Bát Chánh Đạo và thiền tập hiện đại, trình bày mạch lạc.
Tìm hiểu thuật ngữ Saṅgha trong Phật giáo — từ nguyên Pali/Sanskrit, ý nghĩa Hán Việt "Tăng Già", vai trò trong Tam Bảo và đời sống tu học, trình bày mạch lạc.
Dharma là một trong những từ quan trọng nhất trong Phật giáo với nhiều tầng nghĩa — từ giáo lý của Đức Phật đến quy luật vũ trụ. Khám phá ngay hôm nay.
Giải thích thuật ngữ Saṃsāra trong Phật giáo — từ nguyên Pali/Sanskrit, ý nghĩa Hán Việt "Luân Hồi", và tầm quan trọng trong giáo lý nhà Phật. Xem ngay.
Tìm hiểu Sambodhi — sự giác ngộ tối thượng của Đức Phật, sự khác biệt giữa các cấp độ giác ngộ trong Phật giáo, và ý nghĩa của Chánh Đẳng Giác đối với con.
Buddha không phải là tên riêng mà là danh hiệu — "Bậc Tỉnh Thức" hay "Bậc Giác Ngộ". Tìm hiểu ý nghĩa sâu xa của danh hiệu này và những gì Đức Phật thực sự đại.
Tìm hiểu Samādhi — trạng thái thiền định sâu trong Phật giáo, các tầng định khác nhau, sự khác biệt giữa Samādhi và tập trung thông thường, cùng hướng dẫn thực.
Tứ Vô Lượng Tâm gồm Từ, Bi, Hỷ, Xả — bốn phẩm chất tâm vô lượng vô biên là nền tảng của tình thương chân thực và con đường tu tập cao thượng. Đọc ngay bài viết.
Khám phá Saddhā — niềm tin đặc biệt trong Phật giáo khác với đức tin mù quáng như thế nào, tại sao đây là nền tảng của mọi sự tu tập, và làm thế nào để nuôi.
Bodhisattva là người đang trên con đường giác ngộ với nguyện vọng cứu độ tất cả chúng sinh. Xem ngay, kèm ví dụ thực tế dễ áp dụng vào đời sống, cập nhật mới.
Tìm hiểu khái niệm Rūpa trong Phật giáo — yếu tố vật chất trong Ngũ Uẩn, mối quan hệ giữa thân xác và tâm thức, và ý nghĩa triết học sâu xa của "sắc tức thị.
Khám phá ý nghĩa của Pūjā trong Phật giáo — từ nghi thức dâng hoa, hương, đèn đến ý nghĩa tâm linh sâu xa của hành động cúng dường và cách thực hành đúng đắn.
Bát Nhã là trí tuệ siêu việt trong Phật giáo — không phải kiến thức sách vở mà là sự thấu hiểu trực tiếp về bản chất thực. Tìm hiểu chi tiết ngay trong bài.
Tìm hiểu Prātimokṣa — bộ luật giới căn bản quy định hành vi của tăng ni trong Phật giáo, lịch sử hình thành và ý nghĩa của từng nhóm giới điều, cập nhật mới.
Anicca là một trong Ba Pháp Ấn của Phật giáo, dạy rằng mọi hiện tượng đều vô thường, không ngừng biến đổi. Tìm hiểu ngay để áp dụng vào đời sống tu học.
Tìm hiểu Prajñā — trí tuệ siêu việt trong Phật giáo, khác với tri thức thông thường như thế nào, và vì sao đây là yếu tố cốt lõi dẫn đến giải thoát, chi tiết.
Anatta là một trong Ba Pháp Ấn của Phật giáo, chỉ ra rằng không có một "cái tôi" cố định, thường hằng nào tồn. Tìm hiểu ngay để áp dụng vào đời sống tu học.
Khám phá ý nghĩa sâu xa của Parinirvāṇa — trạng thái Niết Bàn hoàn toàn mà Đức Phật đạt được khi nhập diệt, vượt khỏi vòng sinh tử luân hồi vĩnh viễn.
Ahimsa là nguyên tắc bất bạo động, không làm hại bất kỳ chúng sinh nào — nền tảng đạo đức của Phật giáo. Tìm hiểu ngay để áp dụng vào đời sống tu học.
Tìm hiểu các nghi lễ cúng dường trong Phật giáo, từ bảy loại cúng dường đến cúng pháp, ý nghĩa sâu xa của việc dâng hương hoa nến nước và thực hành thiền định.
Phân tích chi tiết Thập Nhị Nhân Duyên (Pratītyasamutpāda), chuỗi 12 mắt xích từ Vô Minh đến Lão Tử trong học thuyết Duyên Khởi của Phật giáo. Tìm hiểu ngay.
Tìm hiểu về nghệ thuật Thangka Tây Tạng, lịch sử, kỹ thuật vẽ truyền thống, các loại Thangka khác nhau, ý nghĩa biểu tượng và vai trò trong thực hành Phật giáo.
Phân tích sâu Tứ Diệu Đế (Khổ, Tập, Diệt, Đạo) - bốn chân lý căn bản của Phật giáo được Đức Phật thuyết giảng lần đầu tại Vườn Lộc Uyển. Đọc ngay bài viết.
Vimutti là giải thoát — trạng thái tự do tuyệt đối khỏi mọi ràng buộc của tham sân si và vòng luân hồi. Đây là mục tiêu tối thượng của mọi con đường. Xem ngay.
Dhyāna là trạng thái thiền định sâu — sự tập trung tâm thức hoàn toàn dẫn đến các tầng định cao siêu. Đọc ngay để hiểu sâu và ứng dụng vào đời sống mỗi ngày.
Dāna là hạnh bố thí, cho đi — nền tảng đầu tiên của đời sống Phật giáo và Ba La Mật đầu tiên trên con đường tu tập. Khám phá ngay để hiểu sâu và ứng dụng.
Bodhi là trạng thái giác ngộ hoàn toàn — sự tỉnh thức tuyệt đối mà Đức Phật đã chứng đạt dưới cội cây Bồ Đề. Tìm hiểu ngay để áp dụng vào đời sống tu học.
Phân loại và ý nghĩa các loại tháp Phật (stupa) trong Phật giáo, từ tháp nguyên thủy Ấn Độ đến chùa tháp Đông Á, kiến trúc và biểu tượng học. Tìm hiểu ngay.
Tìm hiểu ý nghĩa và lịch sử pháp phục trong Phật giáo, từ y cà sa của Đức Phật đến sự đa dạng màu sắc y áo các truyền thống Theravada, Đại Thừa và Mật tông.